Το τρίτο και τελευταίο μέρος της εγκυκλοπαίδειας, από το γράμμα Μ μέχρι το Ω. Περιλαμβάνει τις τράπουλες-σταθμούς που διαμόρφωσαν την ιστορία του ταρό: τη Μασσαλίας, την Rider-Waite, τη Visconti-Sforza, την Oswald Wirth, μαζί με μοντέρνες εκδοχές όπως η Motherpeace.

Mandala

Το Αστρολογικό Ταρώ Μάνταλα είναι μοναδικό, για αρκετούς λόγους. Πρώτα απ' όλα δεν υπάρχει καμία ανθρώπινη φιγούρα στην τράπουλα αυτή, ούτε καν στα χαρτιά των αξιωματούχων. Το σχήμα τους διαφέρει, επίσης. Είναι απόλυτα τετραγωνισμένα κι έτσι δείχνουν εξίσου και προς τις τέσσερις θεμελιώδεις διευθύνσεις. Η ερμηνεία εξαρτάται από το προς πια κατεύθυνση "κοιτάει" το χαρτί βάσει του αστρολογικού συμβολισμού της κατεύθυνσης. Συγκεκριμένα : "...η ορθή κάρτα σημαίνει ότι κάποιος γνωρίζει συνειδητά την ποιότητα που περιγράφεται από την κάρτα... όταν είναι ανάποδη σημαίνει ότι υπάρχει μόνο στο υποσυνείδητό του... όταν στρέφεται αριστερά... η ποιότητα αποτελεί μέρος της προσωπικότητας και εκδηλώνεται ... όταν στρέφεται δεξιά δείχνει ότι προβάλλεται σε κάποιον άλλο ή απορρέει από κάποιον άλλο, από αυτόν που αγαπάμε, για παράδειγμα..."

Marseilles

Δεν είναι εύκολο να εντοπιστεί το πότε ή το πού εμφανίστηκε για πρώτη φορά το Ταρώ της Μασσαλίας (Tarot de Marseilles). Στην Εγκυκλοπαίδεια του Ταρώ, στον Πρώτο Τόμο, αναφέρεται : "Υπάρχουν πολλές εκδόσεις του Ταρώ της Μασσαλίας σε μουσεία και ιδιωτικές συλλογές. Το Ταρώ της Μασσαλίας, οπουδήποτε κι αν κυκλοφόρησε στην Ευρώπη αναφέρει τα ονόματα της Μεγάλης Αρκάνας στα Γαλλικά και οι φιγούρες της Μικρής Αρκάνας έχουν ένα μόνο κεφάλι αντί για τις δικέφαλες που συναντώνται στις ιταλικές τράπουλες του Πιεμόντε."

Ο Kaplan τοποθετεί την τράπουλα της Μασσαλίας κάπου ανάμεσα στον 18ο και τον 19ο αιώνα. Σήμερα, κυκλοφορεί σε αρκετές παραλλαγές. Μερικοί από τους παλαιότερους χαρτομάντες έμαθαν μ' αυτήν την τράπουλα, αφού ήταν μια από τις ελάχιστες που κυκλοφορούσαν στο εμπόριο. Ορισμένοι απ' αυτούς θεωρούν ότι αυτό είναι το "πραγματικό" Ταρώ και ό,τι ακολούθησε στη συνέχεια δεν ήταν παρά μια μπασταρδεμένη αναθεώρηση. Κάποια βιβλία - ακόμα και πολύ εξελιγμένα - σχετικά με το Ταρώ χρησιμοποιούν ως εικονογράφηση το Ταρώ της Μασσαλίας, εξαιτίας της καθαρότητας του συμβολισμού του. Εδώ, ο Τρελός δεν έχει αριθμό και ο Θάνατος δεν κατονομάζεται. Τα σχέδια είναι λιτά και γραμμικά, κατάλληλα για αναπαραγωγή με παλιές τυπογραφικές μεθόδους ξυλογραφίας. Τα χρώματα είναι συνήθως περιορισμένα. Τα Σπαθιά και τα Μπαστούνια προκαλούν στην αρχή σύγχυση, το μόνο που τα ξεχωρίζει είναι η κύρτωση των σπαθιών. Σήμερα μπορεί κανείς να βρει αντίτυπα με περισσότερα χρώματα.

Motherpeace

Η Motherpeace σχεδιάστηκε το 1981 από τις Αμερικανίδες Karen Vogel και Vicki Noble στο Μπέρκλεϋ της Καλιφόρνιας, με αφετηρία το κίνημα της Θεάς και το δεύτερο κύμα του φεμινισμού. Αποτελεί τη γνωστότερη γυναικοκεντρική τράπουλα ταρό και παραμένει από τότε συνεχώς σε κυκλοφορία.

Η κυκλική μορφή των χαρτιών — πρωτοφανής για τράπουλα ταρό — δεν είναι διακοσμητική επιλογή: αποτελεί συνειδητή απομάκρυνση από την ορθογώνια, "ανδρική" γεωμετρία των παραδοσιακών τραπουλών και συμβολίζει τη γυναικεία γονιμότητα. Τα 78 χαρτιά ζωγραφίστηκαν από τη Vogel σε ύφος που θυμίζει λαϊκή εικονογράφηση, με μαύρο περίγραμμα και επίπεδα χρώματα.

Τα Μικρά Αρκανά συνδυάζουν τέσσερις διαφορετικές πολιτισμικές παραδόσεις: τα Κύπελλα παραπέμπουν στη Μινωική Κρήτη, τα Ραβδιά σε αφρικανικές λατρείες, οι Δίσκοι στον πολιτισμό των Ναβάχο και τα Ξίφη στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα. Η Vicki Noble έγραψε το συνοδευτικό βιβλίο Motherpeace: A Way to the Goddess Through Myth, Art and Tarot, το οποίο θεωρείται βασικό κείμενο της φεμινιστικής αποκρυφιστικής λογοτεχνίας της δεκαετίας του '80. Το 2017 ο οίκος Christian Dior εμπνεύστηκε μια ολόκληρη κολεξιόν μόδας βασισμένη στα εικονογραφικά μοτίβα της τράπουλας.

Oswald Wirth

Το Les 22 Arcanes du Tarot Kabbalistique, γνωστό ως τράπουλα του Oswald Wirth, εκδόθηκε το 1889 στο Παρίσι και θεωρείται η πρώτη πραγματικά αποκρυφιστική τράπουλα ταρό. Ο Wirth (1860-1942), ελβετογερμανικής καταγωγής αποκρυφιστής και προσωπικός γραμματέας του Stanislas de Guaita, σχεδίασε τα εικοσιδύο Μείζονα Αρκάνα ακολουθώντας τις οδηγίες του de Guaita και τις αρχές του Éliphas Lévi.

Η πρώτη έκδοση ήταν περιορισμένη — μόλις 300 αντίτυπα χρωματισμένα με το χέρι και επίχρυσες άκρες — και συνόδευε το βιβλίο Le Tarot des Bohémiens του Papus. Ο Wirth ακολούθησε στενά τη δομή του ταρό της Μασσαλίας, αλλά πρόσθεσε επίπεδα εσωτερικού συμβολισμού: εβραϊκά γράμματα πάνω σε κάθε χαρτί (πρώτη φορά στην ιστορία του ταρό), τεκτονικά και ροδοσταυρικά εμβλήματα, καθώς και αλχημικές αναφορές.

Το 1927 ο ίδιος ο Wirth συνέθεσε το εγχειρίδιο Le Tarot des imagiers du Moyen Âge, που παραμένει κλασικό κείμενο για την αποκρυφιστική ερμηνεία του ταρό. Η τράπουλά του έθεσε τα θεμέλια για τη μεταγενέστερη παράδοση της Χρυσής Αυγής και ολόκληρης της αγγλόφωνης μυστικιστικής σχολής που οδήγησε στις τράπουλες Rider-Waite και Thoth.

Rider-Waite

Η τράπουλα Rider-Waite, που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1909 από τον εκδοτικό οίκο Rider του Λονδίνου, είναι η πιο γνωστή και επιδραστική τράπουλα ταρό της σύγχρονης εποχής. Σχεδιάστηκε από τον μυστικιστή Arthur Edward Waite, μέλος του Ερμητικού Τάγματος της Χρυσής Αυγής, και εικονογραφήθηκε από τη Βρετανίδα καλλιτέχνη Pamela Colman Smith, η οποία ολοκλήρωσε και τα 78 χαρτιά μεταξύ Απριλίου και Οκτωβρίου του 1909.

Η πραγματική καινοτομία της βρίσκεται στα Μικρά Αρκανά: για πρώτη φορά στην ιστορία του ταρό, κάθε αριθμητικό χαρτί εικονίζει μια πλήρη αφηγηματική σκηνή αντί για απλή επανάληψη συμβόλων του κάθε χρώματος. Αυτή η εικαστική επιλογή έκανε τη διαίσθηση πιο προσιτή και διαμόρφωσε σχεδόν όλες τις μεταγενέστερες τράπουλες. Ο Waite δημοσίευσε παράλληλα τον οδηγό The Key to the Tarot (1909) και αργότερα το εκτενέστερο Pictorial Key to the Tarot (1911).

Η έκδοση Universal Waite, χρωματισμένη εκ νέου από τη Mary Hanson-Roberts, αποτελεί σήμερα την πιο διαδεδομένη παραλλαγή. Οι εκτιμήσεις μιλούν για πάνω από 100 εκατομμύρια πωλημένα αντίτυπα σε περισσότερες από 20 χώρες — αριθμός που την καθιστά την εμπορικότερη τράπουλα ταρό όλων των εποχών.

Visconti-Sforza (Cary-Yale)

Οι λεγόμενες τράπουλες Visconti-Sforza αποτελούν μια ομάδα δεκαπέντε περίπου ημιτελών συλλογών του 15ου αιώνα και είναι οι παλαιότερες σωζόμενες τράπουλες ταρό. Παραγγέλθηκαν αρχικά από τον Φίλιππο Μαρία Βισκόντι, δούκα του Μιλάνου, και αργότερα από τον διάδοχό του Φραντσέσκο Σφόρτσα, και αντανακλούν τον πολυτελή χαρακτήρα της ιταλικής αυλής της Αναγέννησης.

Το συγκεκριμένο αντίτυπο που είναι γνωστό ως Cary-Yale ή Visconti di Modrone χρονολογείται σήμερα στα 1441-1442, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση υδατογραφημάτων που το συνδέει με τον αρραβώνα της Μπιάνκα Μαρία Βισκόντι με τον Φραντσέσκο Σφόρτσα. Φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη σπάνιων βιβλίων Beinecke του πανεπιστημίου Yale. Από τα 86 αρχικά χαρτιά έχουν σωθεί 67.

Η ζωγραφική τους έχει παραδοσιακά αποδοθεί στον Βορειοϊταλό Bonifacio Bembo και το εργαστήριό του, αν και νεότερες μελέτες υποδεικνύουν συμμετοχή του μεγαλύτερου αδελφού του, Andrea. Τα χαρτιά είναι διακοσμημένα με φύλλα χρυσού, πολύχρωμα ενδύματα ευγενών και θυρεούς των δύο οίκων. Η τράπουλα δεν είχε σχεδιαστεί για μαντεία αλλά ως παιχνίδι αυλής, γεγονός που διατηρεί την ιστορική της αξία ως πρώιμο δείγμα του ταρό πριν καν υιοθετηθεί από τις μυστικιστικές παραδόσεις.

The Witches (Ellen Cannon Reed)

Είναι η πρώτη φορά που εμφανίζεται ένα τέτοιο Ταρώ. Η Ellen Cannon Reed που πιστεύει στον παγανισμό και τις καβαλιστικές θεωρίες δημιούργησε το Ταρώ των Μαγισσών και ο καλλιτέχνης Martin Cannon ακολουθώντας τις λεπτομερείς περιγραφές της σχεδίασε τις κάρτες συλλαμβάνοντας την ουσία κάθε συμβόλου. Οι εικόνες είναι πανέμορφες και εμπνευσμένες. Μικρή Αρκάνα έχει σχεδιαστεί με ένα μοναδικό συμβολικό τρόπο δίνοντας μια σύγχρονη ερμηνεία. Υπάρχουν, επίσης, καινούργιοι συμβολισμοί στη Μεγάλη Αρκάνα : δεν υπάρχει ούτε ο Διάβολος, ούτε ο Ιεροφάντης, ούτε ο Ερημίτης. Υπάρχει ο Τιμημένος, ο Αρχιερέας και ο Αναζητητής. Περιλαμβάνονται όλες οι Μαγικές Σφαίρες, με εντυπωσιακά χρώματα, στις αντίστοιχες κάρτες. Είναι το τέλειο Ταρώ για τους παγανιστές, τους μάγους και τους καβαλιστές. Αν θέλαμε να βρούμε κάποιο ελάττωμα, θα επισημαίναμε ότι όλες οι ανθρώπινες φιγούρες είναι "τέλειες"- εκπληκτικά ελκυστικές γυναίκες και άντρες που μοιάζουν να περνούν όλη τους τη μέρα στο γυμναστήριο.

Ακόμα, αναρωτιόμαστε αν ο ζωγράφος άρχισε να κουράζεται, όταν έφτασε στους αξιωματούχους, αφού η Πριγκίπισσα, ο Πρίγκιπας, η Βασίλισσα και ο Ρήγας, κάθε μιας από τις τέσσερις κατηγορίες, είναι ακριβώς οι ίδιοι - το μόνο που αλλάζει είναι τα χρώματα και τα σύμβολα της κατηγορίας. Ωστόσο, διαβάζεται εύκολα και είναι, κατά συνέπεια, κατάλληλη για αρχάριους.

Προηγούνται το Μέρος Α΄ (A–D) και το Μέρος Β΄ (E–J).
Μέρος Α΄ (A–D)  ·  Μέρος Β΄ (E–J)